Bang om niet goed genoeg te zijn? Zo overwin je het

Vorige week deed ik een groep coaching sessie met een Women’s Employee Resource Group (ERG) over het ‘Imposter phenomenon’.

Ze vroegen me om aan de slag te gaan met dit thema, omdat ze het gevoel hadden dat zelftwijfel hen in bepaalde situaties tegenhoudt en ze willen meer impact hebben op het werk.

Misschien herken je het ook, de gedachte van “een dezer dagen zullen mensen erachter komen dat ik niet zo goed ben als ze denken”.

Maak je geen zorgen, je bent niet de enige. 70% van de vrouwen wordt op een bepaald moment in hun leven beïnvloed door deze imposter gedachten [1].

Het kan zich op verschillende manieren manifesteren

Het Impostor fenomeen werd voor het eerst beschreven in 1985 door Dr. Pauline Clance, op basis van haar observaties in een klinische setting:

Individuals experience intense feelings that their achievements are undeserved and they worry that they are likely to be exposed as a fraud. This can cause anxiety, fear of failure and dissatisfaction with life.

How to overcome fear of not being good enough

Dit kan leiden tot:

  • Heel hard werken
    Jezelf tot het uiterste drijven om ‘ontmaskering’ te voorkomen.
  • Prestaties bagatelliseren
    Ik heb dat project niet mogen leiden omdat ik de meeste ervaring had. Ik kreeg het alleen maar omdat de timing goed was.
  • Vermijden van feedback
    Feedback niet zien als een kans om te groeien, maar als een bevestiging dat je niet goed genoeg bent.
  • Terughoudend in het vragen om hulp
    Dan komen ze erachter dat ik een ‘fraudeur’ ben.
  • Nieuwe kansen afwijzen
    Ik kan het toch niet waarmaken.
  • Projecten niet afmaken
    Te veel ‘blijven hangen’ in bijvoorbeeld het verzamelen van informatie waardoor het lastig wordt om taken te realiseren.

Het goede nieuws is dat je jezelf kunt trainen om de impact van deze ‘imposter’ gevoelens te verminderen.

Wat je aandacht geeft groeit

Neuroplasticity – of brain plasticity – is het vermogen van de hersenen om zijn verbindingen te wijzigen of nieuwe verbindingen te creëren. Zonder dit vermogen zouden onze hersenen zich bijvoorbeeld niet kunnen ontwikkelen van de kindertijd tot de volwassenheid of herstellen van hersenletsel [2].

Je patronen van denken, voelen en reageren zijn via paden in je hersenen gecodeerd. Een hersenpad is als het ware een mentale spier.

En we weten allemaal, dat wat je aandacht geeft groeit. Als we onze planten water geven, groeien ze en worden ze sterker.  Dat is hetzelfde met onze hersenpaden, onze mentale spieren.

what you pay attention to grows

Om de impact van de ‘imposter’ gevoels te minimaliseren en een krachtige positieve mindset te creëren, is het belangrijk om sterkere paden te bouwen in een ander deel van je hersenen. Met andere woorden, ga aan de slag met het trainen van je mentale spieren.

Er zijn twee manieren waarop je dat kan doen: door het verzamelen van bewijs en het focussen op de kans.

Verzamelen van bewijs

Bij het verzamelen van bewijs ga je je richten op de harde data. Je hebt al zoveel mooie dingen in je leven bereikt en het is belangrijk om deze successen weer naar de oppervlakte brengen.

Evidence of your power

Maak een lange lijst van al je prestaties. Situaties waarin je je ‘super powers’ hebt getoond. Resultaten waar je trots op bent.

En ze hoeven niet alleen werkgerelateerd te zijn. Denk bijvoorbeeld aan je studie, sport, gezondheid of relaties.

En prik deze lijst op je prikbord of plak het in je planner. Doe wat voor jou werkt, maar zorg ervoor dat je jezelf er regelmatig aan herinnert. Want, wat je aandacht geeft groeit!

Focus op de kans

De tweede manier om je hersenen te trainen is door je te concentreren op de kans.

Wanneer je angst voelt opkomen, stel jezelf dan eens de vraag: ‘Wat is het ergste dat kan gebeuren?’

Als dit ‘worst-case scenario’ zich daadwerkelijk voordoet, heb je altijd een keuze hoe te reageren. Je zou kunnen luisteren naar je beperkende overtuiging die zegt: “Zie je nou wel, ik zei toch al dat je zou falen”.
Of je kunt van perspectief veranderen en kunnen nadenken over hoe je van deze situatie een kans voor jezelf kunt maken.

Focus on the gift

Laat me je een voorbeeld geven.
Je bent gevraagd om een nieuw project te leiden, maar je wordt er zenuwachtig van en denkt erover om de kans af te wijzen.

Waarschijnlijk is het ergste dat kan gebeuren dat je de resultaten niet volledig en op tijd levert. Dat is natuurlijk ontzettend teleurstellend. Maar, het is ook een leerervaring: wat waren de redenen waarom het niet lukte? Wat kun je de volgende keer anders doen? Hoe kunnen anderen je daarbij helpen? Dit is waardevolle informatie. Je leert ervan en de volgende keer doe je het beter.

Of een ander voorbeeld: Je durft geen vraag te stellen in een grote bijeenkomst met veel senior leaders.
Het ergste dat kan gebeuren is dat je niet goed uit je woorden komt en een rood gezicht krijgt. Balen, ja. Maar, wat is de kans van deze situatie?
Je hebt een antwoord op je vraag gekregen en mogelijk heb je ook andere mensen in de meeting geholpen die een vergelijkbare vraag hadden. En, vergeet niet dat het de volgende keer een stuk makkelijker is om weer een vraag te stellen.

Dus, wanneer je een ‘imposter’ gevoel herkent, raad ik je aan het risico te nemen, want het ergste dat kan gebeuren is dat je er persoonlijk van groeit.

Ga ervoor!
Eefke

PS: Houd zelftwijfel je tegen om de volgende stap in je carrière te zetten en vraag je je af wat coaching voor jou kan betekenen? Neem gerust contact op. Altijd leuk om samen te sparren!

PPS: Klik hier voor meer blogs met tips voor jouw werkende leven.

[1] Sakulku, J. (1). The Impostor Phenomenon. The Journal of Behavioral Science6(1), 75-97.

[2]  Banks, D.(2016). What is brain plasticity and why is it so important. https://theconversation.com/what-is-brain-plasticity-and-why-is-it-so-important-55967